AI yazılımcıları işsiz bırakmadı. Anahtarları biyologlara, kimyagerlara ve elektronikçilere verdi.
1950'ler. Bilgisayar programlamak için delikli kartları fiziksel olarak delmek gerekiyordu. Bir hata? Kartı çöpe at, yenisini del.
1960'lar. Assembly geldi. Artık makine kodunu sembolik olarak yazabiliyordunuz. MOV AX, BX yazmak, 10001001 11000011 yazmaktan daha insancıldı.
1970'ler. C geldi. Assembly'i soyutladı. Artık bellek adreslerini elle yönetmek zorunda değildiniz. Pointer'lar vardı ama en azından okunabilirdi.
1990'lar. Python, Java, C#. Bellek yönetimini bile soyutladılar. Garbage collector işinizi görüyordu.
2020'ler. AI geldi. Ve kodun kendisini soyutladı.
Her katman, bir öncekinin karmaşıklığını gizledi. Her katman, daha fazla insanın "programcı" olmasını sağladı.
Ve son katman—doğal dil—en radikal olanı.
Büyük Tersine Dönüş
Son 30 yıl boyunca, yazılımcılar kapı bekçisiydi.
İlaç keşfini optimize edecek parlak bir fikriniz mi vardı? Bir yazılım ekibini ikna etmeniz gerekiyordu.
Devre tasarımında devrim yaratacak bir algoritma mı buldunuz? Sıraya girin. Önce login sayfası yenilenecek, sonra 42 ticket daha var.
O darboğaz artık yok.
AI artık yetkin kod yazabiliyor. Mükemmel değil, ama yetkin. Yazılım projelerinin %80'ini tamamlayacak kalitede.
Ama AI'ın yapamadığı şeyler var:
- Neden belirli bir protein katlanma deseninin önemli olduğunu anlamak
- Neden belirli bir alaşım bileşiminin termal stres altında başarısız olacağını bilmek
- Klinik deneme tasarımınızın neden temelden kusurlu olduğunu görmek
- Bir elektronik devrede neden simülasyonda çalışan algoritmanın gerçek dünyada rezonans nedeniyle başarısız olacağını sezinlemek
En nadir beceri artık kod yazmak değil. Neyin inşa edilmesi gerektiğini bilmek.
İki Kişinin Hikayesi
2025'te iki profili karşılaştıralım:
Kişi A: Saf Teknolog
- Rol: Kıdemli Python Developer
- Süper güç: Ölçeklenebilir mikroservisler tasarlayabilir, veritabanı sorgularını optimize edebilir, test-driven kod yazabilir
- Kısıtlama: Bir peptidi polimerden ayırt edemez
Kişi B: Domain Expert
- Rol: Malzeme Bilimi Doktorası
- Süper güç: Batarya elektrot arıza modları üzerine 10 yıllık sezgi
- Kısıtlama: Kodu dağınık. Python'u 6 ay önce Claude ile öğrendi
Sonuç?
Kişi A, yanlış problemi çözen güzel, ölçeklenebilir bir sistem inşa eder.
Kişi B, "spagetti kod" ile yeni bir alaşım bileşimi keşfeder ve batarya ömrünü devrimleştirir.
Kazanan: Kişi B.
Çünkü kod geçici, ama keşif kalıcı.
NLP: Son Abstraction Katmanı
Natural Language Processing—doğal dil işleme—programlamanın son soyutlama katmanı oldu.
Düşünün:
Delikli kart → Assembly → C → Python → Doğal Dil
Her adımda, "programcı" tanımı genişledi.
Delikli kart döneminde programcı olmak için elektrik mühendisi olmanız gerekiyordu. Assembly döneminde bilgisayar bilimi diploması şarttı. C döneminde sistem programlama bilgisi gerekiyordu. Python döneminde 6 aylık bootcamp yeterliydi.
Doğal dil döneminde? Alan uzmanlığı yeterli.
Artık bir kardiyolog, kendi tanı aracını inşa edebilir. Bir yapı mühendisi, kendi strüktürel analiz platformunu oluşturabilir. Bir iklim bilimci, kendi simülasyon iş akışını otomatize edebilir.
Yazılım bilgisi? Yardımcı. Zorunlu değil.
Benim Hikayem
Ben bir yazılımcı değilim.
Evet, 20+ yıldır kod yazıyorum. Evet, YouTube yokken streaming sistemleri kurdum. Evet, onlarca teknoloji yığınında çalıştım.
Ama temelde bir elektronik mühendisiyim.
plugged.in'i inşa ederken, bu iki dünyayı birleştirdim. AI agent'larının sadece dijital veriyi işlemesini değil, fiziksel dünyayı algılamasını, dokunmasını, görmesini istiyorum.
Bunu saf yazılım perspektifinden yapamazsınız. Sinyal bütünlüğünü anlamanız gerekir. Sensör füzyonunu bilmeniz gerekir. Gerçek zamanlı kısıtlamaları kavramanız gerekir. Teorinin fizikle buluştuğu o dağınık, analog dünyayı tanımanız gerekir.
Domain expertise + AI = Güç çarpanı.
Yazılımcılara Sesleniyorum
Eğer saf yazılımcıysanız, bir uyandırma çağrısı:
Siz domain ortaklarına, onlardan daha çok ihtiyaç duyuyorsunuz.
Altyapıyı inşa edebilirsiniz. Ama şunları söyleyemezsiniz:
- Hangi moleküler yapıların simüle edilmeye değer olduğunu
- Simülasyonda mükemmel yakınsayan bir uçuş kontrol algoritmasının, şasideki harmonik rezonans nedeniyle neden drone'u düşüreceğini
- Bir denemede hangi klinik sonuçların önemli olduğunu
- Hangi malzeme özelliklerinin gerçek dünya arıza modlarını tahmin ettiğini
Saf yazılım? Metalaştı. Saf domain uzmanlığı? Eski iş akışlarında hapsoldu. İkisi bir arada? İşte milyar dolarlık şirketler orada doğuyor.
Domain Expert'lere Sesleniyorum
Uzmanlığınız eskimedi. Aksine, hiç bu kadar değerli olmamıştı.
Ama yarı yolda yazılımla buluşmanız gerekiyor.
Temelleri öğrenin. Küçük başlayın. Günlük sıkıntınızı çözen bir araç inşa edin.
Ne kadar hızlı faydalı bir şey yaratabileceğinize şaşıracaksınız.
Giriş bariyeri 10.000 saatten belki 100 saate düştü.
Tercümanlar Çağı
Geleceğin en değerli insanları "tercümanlar" olacak.
İki dili konuşabilen insanlar:
- Domain dilini
- Yazılım dilini
Kardiyolog + kod = AI tanı aracı İnşaat mühendisi + kod = Strüktürel analiz platformu Avukat + kod = Sözleşme analiz sistemi Elektronik mühendisi + kod = Fiziksel dünyayı algılayan AI agent'ları
Bu kesişim noktası, saf becerilerden katlanarak daha değerli.
Fırsat Penceresi
Benzersiz bir tarihi andayız. Pencere şimdi açık.
3 yıl içinde, "kod bilen domain expert" bir yenilik olmayacak—temel gereksinim olacak.
Arbitraj fırsatı bugün.
- AI tanı aracını inşa eden kardiyolog olun
- Strüktürel analiz platformunu yaratan inşaat mühendisi olun
- Simülasyon iş akışını otomatize eden iklim bilimci olun
Ya da bekleyin. Ve herkes aynı noktaya geldiğinde rekabet edin.
Soru
Gelecek tercümanlara ait.
Soru şu: Bu dalganın hangi tarafında olacaksınız?
Ben plugged.in'i inşa ediyorum çünkü domain expert'lerin kendi araçlarını inşa etmesini sağlamanın, inovasyonun bir sonraki dalgası olduğuna inanıyorum.
Aynı zamanda belirli bir bahis oynuyorum: AI agent'larının salt dijital ortamlardan çıkması gerektiğine. Elektronik geçmişim bana fiziksel dünyanın dağınık, analog ve güzel olduğunu öğretti—ve gerçek problemler orada.
Bu benim versiyonum: "elektronik + yazılım."
Sizinki ne?
Cem Karaca, VeriTeknik